Als verliezen het spel bederft

Voor de eerste beurt

Gaat het om een oefenpotje met hulp, een gewone wedstrijd of samen een oplossing zoeken? Die drie vormen kunnen allemaal leuk zijn, maar vragen verschillende verwachtingen. Zeg daarom vóór de eerste beurt of je tips gaat geven en of een onhandige zet nog teruggedraaid mag worden.

Bij een officieel spel volg je de handleiding, tenzij iedereen vooraf een huisregel heeft afgesproken. Voeg een voordeel niet pas toe wanneer blijkt wie achterstaat. Een verrassende verandering kan voor de andere speler net zo teleurstellend zijn als verliezen. Een nieuwe afspraak hoort bij een volgende ronde.

Spreek ook af hoeveel potjes je ongeveer wilt spelen. Eindeloos doorgaan tot iemand één keer gewonnen heeft kan de middag vermoeiend maken. Kies liever samen één herhaling of een andere activiteit. Een volgend potje is een nieuwe keuze, geen verplichte reparatie van het vorige resultaat.

Een teleurstellende uitslag afronden

Benoem wat er gebeurt: “Je had graag gewonnen. Je baalt dat het nu afgelopen is.” Geef even ruimte zonder de uitslag opnieuw te onderhandelen. Schelden of materiaal beschadigen hoeft daarbij niet door te gaan; leg het spel zo nodig rustig stil.

Als het gesprek alleen nog over een extra potje gaat, kom dan terug op de afspraak die jullie vooraf maakten. Je kunt een volgend speelmoment kiezen, maar hoeft niet te blijven doorspelen tot iedereen gewonnen heeft. Laat de andere speler ook aangeven of die nog verder wil.

Wacht met nabespreken tot daar belangstelling voor is. Meteen alle verkeerde zetten aanwijzen voelt zelden als een gezellig einde. Wil het kind zelf weten waar een andere keuze mogelijk was, kijk dan samen naar één moment. Ook een spel dat verloren is kan een favoriete beurt hebben gehad.

Hoe jij op de uitslag reageert

Je hoeft je plezier over winnen niet te verbergen, maar houd het bij de uitslag van dit potje. “Ik had deze keer de juiste route” is iets anders dan een oordeel over wie slim of goed is. Bij verliezen kun je zelf aangeven dat je liever gewonnen had en het spel toch afronden.

Doe niet alsof elke uitkomst alleen van inzet afhing. Sommige spellen bevatten toeval, andere draaien meer om keuzes en weer andere combineren beide. Benoem alleen wat bij de concrete regels hoort. Dat voorkomt dat de verliezer automatisch het gevoel krijgt te weinig zijn best te hebben gedaan.

Een andere spelvorm tussendoor

Een middag hoeft niet uit hetzelfde soort spel te bestaan. Na een wedstrijd kun je samen aan een denkpuzzel werken, waarbij je om beurten een voorstel doet. Noem dat eerlijk een gezamenlijke variant: een spel voor één speler wordt daarmee niet ineens een officieel coöperatief bordspel.

SmartGames vermeldt IQ Puzzler Pro als spel voor één speler. Je kunt er wel samen naar kijken, zolang jullie afspreken wie de stukken verplaatst. Houd ook daar ruimte voor verschillende wensen. De ene speler wil hardop zoeken, terwijl de andere liever eerst zelfstandig een poging doet.

Kies de volgende keer op het lastige moment

Was vooral lang wachten vervelend, bekijk dan hoeveel een beurt inhoudt en hoeveel spelers er meedoen. Viel het einde steeds onverwacht, wijs dan vóór de start de eindvoorwaarde aan. Is de competitie zelf vandaag niet prettig, kies samen een activiteit zonder onderlinge uitslag.

Voor een gezamenlijk bordspel en een solopuzzel gelden verschillende verwachtingen. Junior Labyrinth staat in onze catalogus vanaf vier jaar en IQ Puzzler Pro vanaf zes jaar. Gebruik de minimumleeftijd als eerste grens en bekijk daarna de officiële spelregels. Een vriendelijke afbeelding vertelt weinig over de manier waarop spelers elkaar tijdens het spel beïnvloeden.