Meer onderdelen en een hogere leeftijd op de doos maken speelgoed niet vanzelf interessanter. Voor een vijf-, zes- of zevenjarige kan juist het soort uitdaging het verschil maken: een plan volgen, iets oplossen, een verhaal verzinnen of een eigen ontwerp proberen.
Begin bij het favoriete deel van spelen
Denk terug aan een recent moment waarop je kind uit zichzelf doorging. Was dat tijdens het bouwen, tijdens het verzinnen van een verhaal of tijdens het aanpassen van een mislukte constructie? Schrijf de handeling op. Daarmee voorkom je dat je een heel ander soort speelgoed koopt omdat het thema toevallig hetzelfde is.
Een dinosaurusliefhebber kan bijvoorbeeld plezier hebben in naspelen met figuren, een dinosaurus tekenen of een model bouwen. Het onderwerp is gelijk, maar de ervaring niet. Vraag daarom wat je kind ermee zou willen doen voordat je op alleen het thema zoekt.
Autothema: bouwen of een probleem oplossen?
LEGO Classic Creatieve voertuigen 11036 en ThinkFun Rush Hour Junior hebben allebei voertuigen als onderwerp en een fabrikantleeftijd vanaf 5 jaar. De bezigheid verschilt flink. Met de LEGO-set van 900 onderdelen, waaronder 52 wielen, bouw en verbouw je voertuigen. Bij Rush Hour Junior 76583 schuift één speler auto’s en vrachtwagens op een bord om een route vrij te maken; er zijn 40 opdrachtkaarten.
Vraag dus welk deel aantrekkelijk is: zelf een auto ontwerpen of een gegeven opstelling oplossen. Een kind dat vooral met een afgebouwde auto door de kamer wil rijden, krijgt met een verkeerspuzzel een andere activiteit dan verwacht. Wil je even samen kijken, laat één persoon proberen en de ander pas een hint geven wanneer daarom gevraagd wordt.
Strijkkralen: een werkstuk met een extra afwerkingsstap
SES Strijkkralen Huisdieren 06264 is vanaf 5 jaar en bevat legborden voor onder meer een hond en een kat. Hier leg je een patroon dat je kunt bewaren wanneer het is afgewerkt. Spreek vóór het beginnen af of het ontwerp bewaard moet worden of weer teruggaat bij de losse kralen. Het legbord moet tot die beslissing vlak kunnen blijven liggen.
Het strijken hoort bij een volwassene die de instructies van het pakket volgt. Plan dat moment mee; “klaar met leggen” is nog niet hetzelfde als een afgewerkt figuur. De fabrikantpagina noemt bovendien twee verschillende aantallen kralen. Daarom baseren we de vergelijking op het soort activiteit en de legborden, niet op een onbevestigd exact aantal.
Leesvaardigheid is een praktische eigenschap van het spel
Bekijk vóór aankoop of een kind kaarten, opdrachten of uitleg moet lezen tijdens het spelen. Een plaatje op de voorkant vertelt daar weinig over. Zoek de handleiding en bekijk een volledige voorbeeldbeurt. Kun jij de tekst voorlezen zonder dat je daarmee een geheime kaart onthult?
Ook een spel met weinig tekst kan ingewikkelde keuzes bevatten. En een set met veel instructies kan juist prettig werken wanneer je samen bouwt. Bepaal dus of je zelfstandig gebruik zoekt of een gezamenlijk project. Beoordeel het speelgoed op die bedoeling, zonder van de leeftijdsindicatie een vaardigheidstoets te maken.
Maak tijd en speelplek onderdeel van de keuze
Een project van meerdere middagen heeft een plek nodig waar het tussendoor kan blijven liggen. Meet die plek vóór je koopt. Kijk zowel naar het eindmodel als naar de ruimte voor losse onderdelen, de instructies en handen die ermee werken. Een klein afgewerkt model kan tijdens het bouwen een hele tafel vragen.
Voor na school kan een activiteit met een korte start prettiger passen. Wil je een groot project voor de vakantie, dan mag voorbereiding juist onderdeel van het plezier zijn. Het ene is niet beter dan het andere; ze passen bij verschillende momenten.
Drie opdrachten om bestaand speelgoed opnieuw te gebruiken
Probeer eerst een afgebakende uitdaging met materiaal dat je al hebt. Je ontdekt zo of het ontbrekende speelgoed echt nodig is of dat vooral een nieuw vertrekpunt ontbrak. Laat je kind de opdracht veranderen wanneer er een beter idee ontstaat.
- Bouwen: maak een oversteek waar een gekozen speelgoedvoertuig onderdoor kan; vergelijk twee ontwerpen.
- Fantasie: richt een opvangplek in voor drie speelgoedfiguren en bedenk wat ieder nodig heeft.
- Creatief: ontwerp een plattegrond van een denkbeeldig eiland en laat iemand anders een route volgen.
Bronnen & toelichting
De keuzevragen en speelideeën zijn redactionele suggesties. Voor feitelijke achtergrond gebruiken we onderstaande bronnen.
